Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Mồ hôi là điều bình thường — nhưng khi nó nhiều bất thường, nó khiến chúng ta lo lắng, xấu hổ và ảnh hưởng tới cuộc sống. Trong bài viết này mình sẽ cùng bạn nhìn rõ nguyên nhân vì sao cơ thể ra nhiều mồ hôi, khi nào đó là dấu hiệu bệnh lý và khi nào chỉ là phản ứng sinh lý. Mình sẽ giải thích riêng về mồ hôi ở mặt, ở trẻ em, khi vận động hay ngay cả khi ngủ, đồng thời bàn xem “đổ mồ hôi nhiều” có lợi hay có hại. Cuối cùng mình sẽ gợi ý một số cách xử lý và điều trị cho trường hợp ra mồ hôi toàn thân. Hãy cùng tìm hiểu để sống thoải mái hơn nhé.
Đổ Mồ Hôi Nhiều
Đổ mồ hôi là phản ứng bình thường khi vận động, trời nóng hay ăn cay, nhưng nếu đổ mồ hôi nhiều không rõ nguyên do thì đáng lưu ý. Ngoài cảm xúc hay vị giác, các tình trạng sinh lý như mang thai, tiền mãn kinh hay thay đổi hormone cũng khiến cơ thể tăng tiết mồ hôi.
Tuy nhiên nhiều bệnh lý có thể là nguyên nhân: đái tháo đường (hạ đường huyết), rối loạn tuyến giáp, tổn thương hệ thần kinh giao cảm, thậm chí khối u chèn ép; hội chứng Frey, tăng tiết mồ hôi nguyên phát, hoặc trạng thái cai rượu, rối loạn lo âu cũng gây đổ mồ hôi.
Đổ mồ hôi về đêm, hoặc kèm đỏ bừng, mệt, sụt cân cần được đánh giá vì có thể liên quan đến huyết áp, rối loạn vận mạch hoặc gan-mật. Nếu bạn thấy triệu chứng bất thường không do vận động hay nóng, nên khám bác sĩ để kiểm tra đường huyết, tuyến giáp và nguyên nhân thần kinh.
Đổ Mồ Hôi Nhiều Bị Bệnh Gì
Đổ mồ hôi là phản ứng bình thường khi vận động, trời nóng hay lo lắng. Nhưng nếu bạn đổ nhiều không rõ nguyên nhân, nhất là về đêm hoặc kèm sốt, sụt cân, mệt mỏi, cần lưu ý—có thể là dấu hiệu của đái tháo đường, cường giáp, nhiễm trùng hoặc ung thư như u lympho.
Những rối loạn thần kinh giao cảm, bệnh gan mật, rối loạn huyết áp hay tác dụng phụ thuốc cũng có thể gây tăng tiết mồ hôi. Ở phụ nữ, tiền mãn kinh/mãn kinh thường kèm bừng đỏ và đổ mồ hôi. Tăng tiết kéo dài còn dễ dẫn đến nhiễm trùng da, ảnh hưởng sinh hoạt.
Nếu tình trạng kéo dài, xuất hiện đổ mồ hôi nhiều về đêm hoặc kèm các triệu chứng toàn thân như sốt, khó thở, tim hồi hộp, sút cân hoặc mệt mỏi kéo dài, hãy đi khám. Bác sĩ sẽ hỏi kỹ, làm xét nghiệm cần thiết để tìm nguyên nhân và điều trị sớm, hạn chế biến chứng.
Ra Mồ Hôi Nhiều Ở Mặt
Đổ mồ hôi mặt thường là phản ứng tự nhiên để điều hòa nhiệt hoặc do căng thẳng. Vùng trung tâm (trán, mũi, má) có nhiều tuyến mồ hôi nên dễ ướt. Nếu kèm đỏ bừng quanh mũi hoặc triệu chứng khác, bạn nên chú ý vì có thể là vấn đề da hoặc phản ứng toàn thân.
Ra mồ hôi nhiều còn có thể là dấu hiệu bệnh lý: nhiễm trùng như lao phổi, viêm phổi, viêm tủy xương hay HIV/AIDS; bệnh tim (nhồi máu, thiếu máu cơ tim, viêm cơ tim); thay đổi nội tiết, đái tháo đường. Nếu ra nhiều đột ngột hoặc kèm sốt, đau ngực, sụt cân, hãy khám bác sĩ.
Mồ hôi mặt có thể làm người ta mất tự tin, nhưng có nhiều cách giảm: thay đổi lối sống, kiểm soát căng thẳng, thuốc chống tiết mồ hôi, tiêm botox, điện di ion hoặc phẫu thuật cắt hạch giao cảm với trường hợp nặng. Nên trao đổi với bác sĩ da liễu hoặc nội tiết để chọn phương án phù hợp.
Đổ Mồ Hôi Nhiều Ở Trẻ Em
Trẻ đổ mồ hôi nhiều là hiện tượng tiết mồ hôi vượt nhu cầu sinh lý trong điều kiện bình thường. Phần lớn vô hại, nguyên phát, liên quan hệ thần kinh điều tiết chưa hoàn thiện, phân bố các tuyến mồ hôi và đôi khi do trẻ đang bú gây tăng tiết.
Đổ mồ hôi trộm thường xảy ra ban đêm, nhiều ở đầu, trán, lưng, nách, háng, lòng bàn tay và bàn chân. Nhiệt độ phòng quá nóng, ủ ấm quá mức hoặc quấn kín trẻ là nguyên nhân phổ biến. Cha mẹ hay có thói quen đắp chăn dày khiến tình trạng này dễ xuất hiện hơn.
Trong một số trường hợp, đổ mồ hôi nhiều có thể liên quan bệnh lý như vấn đề tim, nhiễm trùng (có thể là lao sơ nhiễm) hoặc rối loạn tăng tiết. Nếu kèm tay chân lạnh, chậm tăng cân, sốt hoặc khó thở, nên đưa trẻ đi khám. Giữ phòng mát, mặc đồ mỏng, tránh ủ ấm quá kỹ sẽ giúp giảm tình trạng và an tâm hơn.
Đổ Mồ Hôi Nhiều Khi Vận Động
Đổ mồ hôi là cơ chế giữ cân bằng nhiệt của cơ thể bằng cách tiết muối và nước qua da. Khi vận động, cơ bắp sinh nhiệt làm tăng thân nhiệt, hệ thần kinh kích hoạt tuyến mồ hôi để làm mát. Vì thế sau tập, cân nặng giảm chủ yếu do mất nước, không phải mỡ.
Cường độ bài tập, nhiệt độ môi trường, quần áo mặc, trạng thái tinh thần và cả đồ ăn, đồ uống như cay, rượu hay caffein ảnh hưởng đến lượng mồ hôi. Chạy bộ hay cardio thường khiến ra nhiều mồ hôi hơn nâng tạ, và người mới tập hoặc chưa thích nghi dễ ra mồ hôi hơn.
Mồ hôi nhiều không đồng nghĩa với đốt nhiều calo hơn; nó chỉ là dấu hiệu thân nhiệt đang được điều hòa. Vì vậy cần bù đủ nước để tránh mệt, chuột rút hay tụt huyết áp. Nếu bạn đổ mồ hôi nhiều ngay cả khi trời mát hoặc nghỉ ngơi, nên hỏi bác sĩ.
Đổ Mồ Hôi Nhiều Khi Ngủ
Đổ mồ hôi nhiều khi ngủ, hay còn gọi là “đổ mồ hôi ban đêm” hoặc hyperhidrosis khi ngủ, là hiện tượng làm ướt quần áo, chăn gối dù bạn đang ở nhà. Thậm chí có người ra mồ hôi khi ngủ mặc dù trời lạnh — nguyên nhân có thể là do tụt huyết áp trong lúc ngủ hoặc phản ứng hormone hiếm gặp như hội chứng carcinoid.
Nguyên nhân khác rất đa dạng: môi trường ngủ quá nóng, đắp chăn dày, căng thẳng, ăn đồ cay hoặc chất kích thích, thay đổi nội tiết như thời kỳ mãn kinh, tác dụng phụ của thuốc, nhiễm trùng hoặc bệnh mãn tính, rối loạn chuyển hóa, hạ đường huyết, đau nửa đầu… thậm chí có khi chỉ là mồ hôi nhiều ở lưng do cơ chế làm mát cơ thể.
Nên đi khám khi tình trạng diễn ra thường xuyên, làm mất ngủ, khiến bạn lo lắng hoặc kèm theo sốt cao. Đôi khi chỉ cần điều chỉnh chăn mỏng, điều hòa nhiệt độ phòng, tránh kích thích trước khi ngủ hoặc xem lại thuốc đang dùng là cải thiện được. Nếu cần, bác sĩ sẽ kiểm tra nguyên nhân cơ bản và đưa hướng điều trị phù hợp.
Đổ Mồ Hôi Nhiều Có Tốt Không
Đổ mồ hôi là phản ứng sinh lý rất hữu ích: giúp cơ thể hạ nhiệt khi nóng và hỗ trợ thải một lượng nhỏ chất độc. Tuy nhiên, cơ quan chính đảm nhiệm việc thải độc vẫn là thận, gan. Vì vậy mồ hôi là cơ chế điều hòa nhưng không phải là con đường thải độc chủ yếu.
Nếu mồ hôi ra quá nhiều, tác hại dễ thấy là mất nước và rối loạn điện giải vì mồ hôi chứa chủ yếu nước, natri, kali và cả canxi. Da ướt thường xuyên cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da. Tăng tiết mồ hôi kéo dài còn ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.
Đổ mồ hôi do vận động, trời nóng hoặc cảm xúc là bình thường và có lợi. Nếu mồ hôi xuất hiện bất thường, không rõ nguyên nhân hoặc kèm triệu chứng khác, có thể là dấu hiệu bệnh (ví dụ đái tháo đường). Giữ vệ sinh, bù nước và đi khám khi cần.
Ra mồ hôi nhiều có thể là chuyện bình thường khi vận động hay trời nóng, nhưng cũng có lúc là tín hiệu sức khỏe — từ rối loạn nội tiết, tác dụng thuốc đến vấn đề thần kinh. Mồ hôi ở mặt, trẻ em hay mồ hôi ban đêm cần được để ý hơn nếu kèm triệu chứng khác. Tin vui là có nhiều giải pháp: thay đổi thói quen, sản phẩm khử mùi/antiperspirant, liệu pháp ion, botox, thuốc hoặc can thiệp chuyên khoa. Nếu mồ hôi làm phiền cuộc sống, hãy gặp bác sĩ để chẩn đoán và chọn phương án phù hợp. Lắng nghe cơ thể là bước đầu để sống khỏe hơn.
